AB-Türkiye

Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından finanse edilmektedir

Kalkınma Bakanlığı

Ekonomik ve Sosyal Uyum

Ekonomik ve Sosyal Uyum

Ekonomik ve Sosyal Uyum Politikası, Avrupa Birliği sınırları içinde yer alan ülkeler ve bölgeler arasındaki ekonomik ve sosyal farklılıkları ortadan kaldırmak üzere geliştirilmiş bir dayanışma politikasıdır. Söz konusu Politika, Avrupa Para Birliği ve Tek Pazar Politikasından sonra Birliğin üçüncü temel taşıdır.

Bölgesel farklılıklarla mücadele etmek ve daha az avantaja sahip bölgelere rekabet gücü kazandırmak, Avrupa Birliği’nin öne çıkan hedefleri arasında yer almaktadır. Ekonomik ve Sosyal Uyum Politikası da bu hedef doğrultusunda, bölge yapısından kaynaklanan farklılıkları ortadan kaldırarak, dengeli bir kalkınma aracılığıyla fırsat eşitliğinin sağlanmasına katkıda bulunmaktadır.

Avrupa Birliği, Ekonomik ve Sosyal Uyum Politikasının hedefine ulaşması için, Yapısal Fonlar adı altında bir mali destek programı geliştirmiştir. Bu program, Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu (ERDF), Uyum Fonu ve Avrupa Sosyal Fonu olmak üzere üç ana mali destek çerçevesinde uygulanmaktadır Söz konusu Yapısal Fonlar ile Avrupa Birliği içinde zengin bölgelere göre daha az gelişmiş veya endüstriyel olarak geride kalmış olan bölgelere kalkınma desteği sağlanmaktadır.

Avrupa Komisyonu, her yıl AB’ye katılım sürecinde olan her bir aday ülke için o ülkenin üyeliğe hazırlık sürecinde kaydettiği ilerlemeyi değerlendiren bir rapor hazırlamaktadır. Söz konusu ilerleme raporlarında, ilgili aday ülkenin ekonomik ve sosyal uyum doğrultusunda kaydettiği ilerlemeler ve Topluluk politikalarının bu ilerlemeye katkısı da ele alınmaktadır. Bu çerçevede, Türkiye’ye ilişkin olarak 1 Aralık 2011 tarihinde yayınlanan 7. ilerleme raporuna İngilizce olarak buradan ulaşabilirsiniz.

 

Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı – IPA

Avrupa Birliği, aday ve potansiyel adaylara sağlanan tüm katılım öncesi yardımların çerçevesini çizmek üzere Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı’nı (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA) uygulamaya koymuştur. Önceki dönemde kullanılmakta olan tüm mekanizmaları tek bir başlıkta toplayan IPA ile aday ülkelere sağlanan yardımların üyelik müzakerelerine yardımcı olması ve üyelikle birlikte kullanmaya hak kazanılacak yapısal fon uygulamalarına hazırlık yapılması amaçlanmaktadır.

Bileşenler

2007-2013 dönemi Avrupa Birliği (AB)-Türkiye ilişkileri AB fonları açısından yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Avrupa Komisyonu, Bulgaristan ve Romanya’nın da üye olmasıyla birlikte aday ülkelere yönelik gerçekleştirdiği adaylık dönemi mali yardım sistemini yeniden tasarlamıştır. Böylece 2007’den itibaren geçerli olmak üzere, aday ve potansiyel aday ülkelere yönelik olan PHARE, ISPA ve SAPARD programları kaldırılmış, yerine Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Programı uygulamaya konulmuştur.

Operasyonel Programlar

Gerek Avrupa Birliği önceliklerine gerekse Kalkınma Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan “Stratejik Çerçeve Belgesi”nde belirtilen sektör bazlı ulusal önceliklere hizmet edecek projeler geliştirilmesi ve desteklenmesi için izlenecek stratejiyi belirlemek üzere Operasyonel Programlar geliştirilmiştir. Buna bağlı olarak, Avrupa Birliği katılım öncesi mali destek yani IPA altında belirlenen “Bölgesel Kalkınma” ve “İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi” ana başlıklarında sağlanacak mali destek de, Operasyonel Programlar çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

Stratejik Koordinasyon

4 Aralık 2009 tarihinde yürürlüğe giren 2009/18 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile 2007-2013 döneminde IPA kapsamında yürütülen Merkezi Olmayan Yapılanma Sistemi çerçevesinde yer alan kurumların görev ve sorumlulukları belirlenmiştir (27422 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır). Bu genelgeye göre Kalkınma Bakanlığı’na, Stratejik Koordinatör sıfatıyla, IPA bileşenlerinden Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi kapsamında verilecek yardımların koordinasyonunu sağlama görevi verilmiştir.

Kalkınma Bakanlığının Rölü

2007-2013 döneminde IPA kapsamında yürütülen Merkezi Olmayan Yapılanma Sistemi çerçevesinde yer alan kurumların görev ve sorumluluklarını belirleyen ve 4 Aralık 2009 tarih ve 27422 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2009/18 sayılı Başbakanlık Genelgesi (2011/15 sayılı Başbakanlık Genelgesiyle değiştirilmiştir) ile IPA’nın Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi bileşenleri kapsamında verilecek yardımların koordinasyonunu sağlama görevi Stratejik Koordinatör sıfatıyla Kalkınma Bakanlığına verilmiştir.