TÜRKİYE-LİTVANYA

SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

(Yürürlüğe Giriş: 1 Mart 1998)

(Türkiye Cumhuriyeti ile Litvanya Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın eki 2 sayılı Protokol’ün Ek A’sı ile “Menşeli Ürünler” Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkında Protokol 3’ün Değiştirilmesine ilişkin Ortak Komite Kararlarının onaylanması hakkındaki 23.12.1999 tarihli ve 99/13839 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ekleri 17.01.2000 tarih ve 23936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

DİBACE

Bir yanda TÜRKİYE CUMHURİYETİ (aşağıda bundan böyle Türkiye olarak adlandırılacaktır) ve öte yanda LİTVANYA CUMHURİYETİ (aşağıda bundan böyle Litvanya olarak adlandırılacaktır);

Avrupa’daki ekonomik entegrasyon sürecine aktif şekilde katılmak hususundaki niyetlerini hatırda tutarak ve bu süreci güçlendirmenin yollarını ve araçlarını araştırmak hususunda işbirliğinde bulunmaya hazır olduklarını ifade ederek;

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık kuran anlaşmayı, Litvanya ile Avrupa Toplulukları arasında Ortaklık kuran Avrupa Anlaşmasını, dikkate alarak;

Bu Anlaşmaya Taraf olanların (aşağıda bundan böyle Taraflar olarak adlandırılacaktır) kendi aralarında ve başlıca ticari ortakları ile geliştirdikleri işbirliğinden kazanılan tecrübeyi dikkate alarak;

Ticaretlerinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmek ve karşılıklı işbirliğini, bu Anlaşma tarafından kapsanmayan alanlar da dahil olmak üzere, ortak çıkar alanlarında geliştirmek ve çeşitlendirmek ve böylece eşitlik, farklı muamelede bulunmama ve haklar ve vecibeler arasında denge esaslarına dayanan bir çerçeve ve destekleyici çevre yaratmak amacıyla harekete geçmek hususundaki arzularını beyan ederek;

Tarafların çok taraflı ticaret sisteminin sürekli uygulanmasındaki karşılıklı çıkarlarını hatırda tutarak ve Tarafların üyesi oldukları Ticaret ve Tarifeler Genel Anlaşması(GATT)/Dünya Ticaret Örgütü(DTÖ) hükümleri ve belgeleri kendilerinin dış ticaret politikalarına temel teşkil ettiğini gözönünde tutarak;

Bu amaçla, anılan belgelerin, hükümlerine ve özellikle serbest ticaret alanları kurulmasına ilişkin olanlara uygun olarak, Taraflar arasındaki ticarette engellerin tedrici bir şekilde ortadan kaldırılmasını amaçlayan hükümler ortaya koymak hususunda kararlı olarak;

Tarafların ticaretin serbestleştirmesi yönündeki yükümlülükleri ve özellikle DTÖ/GATT’tan kaynaklanan hak ve vecibeleri gereğince kendi yükümlülüklerini gözönünde tutarak;

Bu amaçların takibi için aşağıdaki Anlaşmayı (aşağıda bundan böyle işbu Anlaşma olarak adlandırılacaktır) akdetmeye karar vermişlerdir:

MADDE 1

Amaçlar

Türkiye ve Litvanya, işbu Anlaşmanın hükümleri ve GATT 1994 ve DTÖ Anlaşmasına uygun olarak, kademeli bir şekilde, en geç 1 Ocak 2001 yılında sona erecek bir geçiş dönemi boyunca, bir Serbest Ticaret Alanı tesis edeceklerdir.

 

Bu anlaşmanın amaçları şunlardır:

 

Karşılıklı ticaretin genişletilmesi yoluyla, Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini teşvik etmek;

 

Taraflar arasındaki ticaret için adil rekabet koşullarını yaratmak;

 

Ticaretteki engellerin kaldırılması suretiyle, dünya ticaretinin ahenkli gelişmesi ve genişlemesine katkıda bulunmak;

 

Taraflar arasındaki işbirliğini arttırmak.

 

MADDE 2

Temel Vergiler

Bu Anlaşmanın kapsamındaki ticari alış-verişler için, Litvanya’ya ithal edilen malların sınıflandırılmasında Litvanya Gümrük Tarifeleri uygulanacaktır. Türkiye’ye ithal edilecek malların sınıflandırılmasında Türkiye’nin Gümrük Tarifeleri uygulanacaktır.

 

Bu Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan her ürün için uygulanacak temel vergiler şunlardır :

 

-Litvanya menşeli ürünler için, bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye’de yürürlükte bulunan ve erga omnes bazda uygulanan MFN vergileri;

 

-Türkiye menşeli ürünler için, 1 Nisan 1997 tarihinde Macaristan’da yürürlükte bulunan erga omnes bazda vergiler.

 

İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, özellikle GATT Uruguay Round sonucunda imzalanan tarife anlaşmasından ve Türkiye-Avrupa Topluluğu Gümrük Birliği’nden kaynaklanan nedenlerle, erga omnes bazda tarife indirimi yapılması durumunda, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren, bu indirilmiş vergiler 2 nci Paragrafta belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır.

 

Türkiye ve Litvanya, söz konusu temel vergiler konusunda birbirlerini bilgilendireceklerdir.

 

BÖLÜM I

SANAYİ ÜRÜNLERİ

MADDE 3

Kapsam

Bu bölüm hükümleri, Ek I de yer alan ürünler hariç olmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25-97 fasılları arasında yer alan ürünlere uygulanacaktır.

 

İşbu Anlaşmanın 9 uncu Maddesinde belirtildiği üzere, Anlaşmanın 5 ila 7 nci maddeler hükümleri tekstil ürünlerine uygulanmaz.

 

MADDE 4

İthalat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

 

Türkiye ile Litvanya arasındaki ticarette, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, ithalata hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konmayacaktır. Taraflar birbirlerinden ithalatta gümrük vergileriyle eş etkili tüm vergileri kaldıracaktır.

 

Litvanya’nın Türkiye menşeli ürünlere ithalatta uyguladığı gümrük vergileri, Ek II’de sayılmayan ürünler bakımından işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

Ek II’de sayılan ürünler için, Litvanya’nın Türkiye menşeli ürünler ithalatında uyguladığı gümrük vergileri, aşağıda belirtilen takvime göre indirilecektir:

 

Tablo A’da sayılan ürünler için,

- 1.1.1998 tarihinde temel verginin % 50 sine;

- 1.1.2001 tarihinde temel verginin % 0 ına.

Tablo B’de sayılan ürünler için, gümrük vergileri 1.1.2001 tarihinde kaldırılacaktır.

 

Türkiye’nin Litvanya menşeli ürünlere ithalatta uyguladığı gümrük vergileri, Ek III’de sayılmayan ürünler bakımından işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

Ek III’de sayılan ürünler için, Türkiye’nin Litvanya menşeli ürünler ithalatında uyguladığı gümrük vergileri, aşağıda belirtilen takvime göre indirilecektir:

 

Tablo A’da sayılan ürünler için,

 

- 1.1.1998 tarihinde temel verginin % 50 sine;

- 1.1.2001 tarihinde temel verginin % 0 ına.

 

Tablo B’de sayılan ürünler için,

 

- işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte temel verginin % 85 ine;

- 1.1.1998 tarihinde temel verginin % 75 ine;

- 1.1.1999 tarihinde temel verginin % 65 ine;

- 1.1.2000 tarihinde temel verginin % 40 ına;

- 1.1.2001 tarihinde temel verginin % 0 ına.

 

Türkiye ve Litvanya’nın Avrupa Topluluğuna karşı yükümlülüklerinde meydana gelen her türlü değişiklik, Ortak Komite’ye intikal ettirilecektir.

 

MADDE 5

Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri

4 üncü Madde hükümleri aynı zamanda mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanacaktır.

MADDE 6

İhracat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

Türkiye ile Litvanya arasındaki ticarette yeni ihracat gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır.

 

Türkiye ve Litvanya, Ek IV te sayılanlar hariç olmak üzere, ihracatta tüm gümrük vergileri ve eş etkili vergileri işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldıracaklardır. Litvanya, Ek IV te sayılan ihracat gümrük vergileri ve eş etkili vergileri en geç 1.1.2001 tarihinde kaldıracaktır.

 

MADDE 7

İthalat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

 

İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Türkiye ile Litvanya arasındaki ticarette ithalata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiçbir tedbir konmayacak, var olanlar daha kısıtlayıcı hale getirilmeyecektir.

 

Tarafların birbirlerinden ithalata uyguladıkları miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

 

MADDE 8

İhracat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, Türkiye ile Litvanya arasındaki ticarette ihracata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiç bir tedbir konmayacak, var olanlar daha kısıtlayıcı hale getirilmeyecektir.

 

İhracat miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

MADDE 9

Tekstil Ürünleri Ticareti

Ek V te sayılan Litvanya menşeli tekstil ürünleri, bu Ek’te belirtilen koşullar altında, Türkiye’ye ithalatlarında gümrük vergilerinin askıya alınmasından yararlanabilirler. Söz konusu Ek, Ortak Komite kararı ile gözden geçirilebilir.

 

Tekstil ürünlerine uygulanacak düzenlemeler işbu Anlaşmada Protokol 1 ile belirlenmektedir.

 

 

BÖLÜM II

TARIM, İŞLENMİŞ TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ

MADDE 10

Kapsam

Bu bölüm hükümleri, Türkiye ve Litvanya menşeli tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır.

 

İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından “Tarım ürünleri” terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 1-24. fasılları içinde yer alan ve Ek I’de sayılan ürünler anlamındadır.

MADDE 11

Taviz Değişimi

İşbu Anlaşmanın Tarafları, tarım politikalarının izin verdiği ölçüde, tarım ürünleri ticaretinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmeye ve bu meseleyi Ortak Komite’de düzenli olarak tartışmaya hazır olduklarını beyan ederler.

 

Bu amaca uygun olarak, Protokol 2 tarım ürünlerinde ticareti kolaylaştırmak amacıyla, Taraflar arasında sonuca bağlanmış tedbirleri içerir.

 

MADDE 12

Bitki ve Hayvan Sağlığı Tedbirleri

Taraflar, veterinerlik, bitki sağlığı ve sağlık konularındaki mevzuatlarını, keyfi olarak, Taraflar arasında adil olmayan ayrımcılık şeklinde veya aralarındaki ticarete gizli kısıtlama aracı olarak kullanmayacaklardır.

BÖLÜM III

KURULUŞ HAKKI VE HİZMETLERİN ARZI

MADDE 13

Taraflar, işbu Anlaşmanın kapsamını, bir Tarafın toprakları üzerinde diğer Tarafın şirket kurma hakkını kapsayacak şekilde genişletmenin ve bir Tarafın firmalarının diğer Taraftaki tüketiciye sunacağı hizmeti düzenleyen hükümleri serbestleştirmenin yollarını arayacaklardır.

 

Taraflar, bu Madde çerçevesindeki ilişkilerinin geliştirilmesi ve derinleştirilmesi amacıyla Ortak Komite’de işbirliği imkanlarını tartışacaklardır.

 

BÖLÜM IV

GENEL HÜKÜMLER

MADDE 14

İç Vergilendirme

İşbu Anlaşmanın Tarafları, Türkiye menşeli ürünler ile Litvanya menşeli benzer ürünler arasında, ister doğrudan doğruya ister dolaylı olarak, farklı muamele yaratan iç mali vergi nitelikli her türlü tedbir veya uygulamadan kaçınacaklardır.

 

Bir Taraftan diğer Tarafa ihraç olunan ürünler, bu ürünlere konmuş olan doğrudan veya dolaylı vergilerin tutarını aşan bir iç vergi iadesinden yararlanamaz.

MADDE 15

Başka Anlaşmalar Tarafından Düzenlenen Ticaret İlişkileri

İşbu Anlaşma, kendisinin getirdiği menşe kuralları hükümlerini ve ticaret rejimini olumsuz yönde etkilemedikçe, gümrük birliklerinin, serbest ticaret alanlarının muhafazasına, kurulmasına veya sınır ticareti için düzenlemelere gidilmesine engel teşkil etmeyecektir.

 

Talep edildiği takdirde, gümrük birliği veya serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında Taraflar arasında Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır.

 

MADDE 16

Yapısal Uyum

Türkiye ve Litvanya, 4 üncü Madde hükümlerinden sapma olarak, istisnai ve sınırlı bir süre için gümrük vergilerinin yükseltilmesi şeklinde tedbir alabilirler.

 

Bu önlemler yalnızca bebek endüstriler veya yeniden yapılanma aşamasında olan ya da özellikle önemli sosyal sorunların ortaya çıkmasına neden olabilecek ciddi güçlükler içerisinde bulunan sektörler bakımından sözkonusu olabilecektir.

 

Türkiye ve Litvanya menşeli ürünlerin ithalatında sözkonusu tedbirler kapsamında uygulanabilecek gümrük vergileri, değer üzerinden -ad valorem- % 25’i geçemeyecek ve Taraf ülkeler menşeli ürünler için bir tercih unsuru içerecektir. Sözkonusu tedbirlere tabi ürünlerin toplam ithalat tutarı, 2 nci Madde ile tanımlanan toplam sanayi ürünleri ithalatının, istatistiklerin temin edilebildiği son yıl itibariyle % 15’ini geçemeyecektir.

 

Sözkonusu tedbirler, Ortak Komite tarafından daha uzun bir süreye izin verilmediği sürece, 5 yılı aşmayacak bir süre için uygulanacaktır. En geç geçiş süresinin sonunda bu tedbirlerin uygulanmasına son verilecektir.

 

Bir ürüne uygulanan tüm gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları, eş etkili vergi ve resimler ile eş etkili tedbirlerin tamamen kaldırılmasından itibaren 3 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra, sözkonusu ürüne karşı bu tür tedbirler getirilemeyecektir.

 

Türkiye ve Litvanya, alacakları istisnai tedbirlere ilişkin olarak Ortak Komite’yi bilgilendirecekler ve Taraflardan herhangi birisinin talebi üzerine, sözkonusu tedbirler ve bu tedbirlerin uygulanacağı sektörler konusunda, tedbirlerin uygulanmasından önce Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır. Taraflar, sözkonusu tedbirleri alırken, bu madde uyarınca uygulanacak gümrük vergilerinin kaldırılması için Ortak Komite’ye bir takvim sunacaklardır. Sözkonu takvim, bu vergilerin en geç uygulanacakları son iki yıl içinde eşit oranlarda aşamalı olarak kaldırılmasını sağlayacaktır. Ortak Komite farklı bir takvimi kararlaştırabilir.

 

MADDE 17

Damping

Taraflardan birisi, işbu Anlaşma kapsamındaki ticari ilişkilerinde Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın VI ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta olduğunu tespit ederse, bu uygulamaya karşı, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VI ncı Maddesine ve anılan Maddeyle ilgili anlaşmalar tarafından belirlenen kurallara uygun olarak, 21 inci Maddede yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

MADDE 18

Belirli Ürünlerin İthalatı Üzerinde Acil Eylem

Yüksek miktarlarda ve belirli koşullarda ithal edilen bir malın ithalatının,

Taraflardan birinin topraklarındaki benzer veya doğrudan rakip ürünlerin yerli üreticileri için ciddi bir zarara, ya da,

 

Ekonominin herhangi bir sektöründe veya bir bölgenin ekonomik durumunda ciddi bozulmalara yol açacak güçlüklere,

 

neden olması veya bunun ihtimal dahilinde olması durumunda, ilgili Taraf, 21 inci Maddede yer alan koşullara ve belirlenen usullere göre uygun tedbirler alabilir.

MADDE 19

Reeksport ve Ciddi Kıtlık

6 ve 8 inci Maddeler hükümlerine uyulması, bir üründe,

İhracatçı Tarafın bahis konusu üründe kendisini ihracat miktar kısıtlamaları, ihracat vergileri veya eş etkili vergi ve resimler ile korumakta olduğu bir üçüncü ülkeye re-eksporta yol açmakta ise; veya,

 

İhracatçı Taraf için önem taşıyan bu üründe ciddi bir kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise,

 

ve yukarıda değinilen durumların, ihracatçı Taraf için büyük güçlükler doğurması veya doğurması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, bu Taraf 21 inci Maddede yer alan koşul ve usullere göre uygun tedbirleri alabilir. Bu önlemler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan kalktığında sona erdirilecektir.

MADDE 20

Devlet Tekelleri

Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren birinci yılın sonuna kadar aşamalı olarak, ticari nitelikteki her türlü devlet tekelinin, Tarafların vatandaşları arasında, malların temin olunması ve pazarlanması koşulları ile ilgili ayrımcılık yaratmamasını temin ederler.

 

Ortak Komite, bu amacın gerçekleştirilmesi için alınan tedbirlerden haberdar edilecektir.

MADDE 21

Korunma Tedbirlerini Uygulama Usulü

İşbu Anlaşmanın Tarafları, bu madde ile belirlenen korunma tedbirleri usullerini uygulamadan önce, aralarındaki görüş farklılıklarını gidermek amacıyla doğrudan danışmalarda bulunacak ve diğer tarafı bilgilendireceklerdir.

 

Korunma tedbirleri almayı planlayan Taraf, 16, 17, 18 ve 19 uncu Maddelerde belirlenen durumlarda mümkün olan en kısa zamanda Ortak Komite’ye bilgi vereceklerdir. İlgili Taraf, durumun etraflı bir şekilde incelenmesi için gerekli bütün bilgileri Ortak Komite’ye sağlayacaktır. Soruna her iki Taraf için de kabul edilebilir bir çözüm bulunabilmesi için Taraflar arasında Ortak Komite’de en kısa zamanda danışmalarda bulunulacaktır.

 

Sorunun Ortak Komite’ye intikal ettirilmesini izleyen bir ay içerisinde, ilgili Tarafın itiraz edilen bir uygulamaya ya da bildirilmiş olan güçlüklere son verememesi veya soruna ilişkin olarak bir Ortak Komite kararının bulunmaması halinde, zarar gören Taraf sorunun çözümlenmesi için gerekli gördüğü korunma tedbirlerini alabilir.

 

Korunma tedbirleri en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecektir. Sözkonusu tedbirler, uygulanmalarını gerektiren duruma ve uygulamadan kaynaklanan zarara ya da sözkonusu güçlüklere uygun şekilde kapsam ve süre bakımından sınırlı tutulacaktır. Tedbirlerin seçimi sırasında Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek olanlara öncelik tanınacaktır.

 

Taraflar, koşulların bu tedbirlerin devam ettirilmesini haklı çıkarmayacak şekilde değişmesi halinde, korunma tedbirlerini hafifletilmeleri ya da kaldırmalarına yönelik olarak Ortak Komite’de düzenli danışmalarda bulunacaklardır.

 

Önceden durum değerlendirmesi yapmayı imkansız kılan olağandışı koşullar ani bir eylemi gerektiriyorsa, ilgili Taraf 16, 17, 18, 19, 25, ve 26 ıncı Maddelerde belirlenen durumlarda, ortaya çıkan durumu telafi etmekle sınırlı olmak üzere, gerekli ihtiyati tedbirleri uygulayabilir. Tedbirler en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecek ve Taraflar arasında Ortak Komite’de mümkün olan en kısa sürede danışmalarda bulunacaktır.

 

MADDE 22

Menşe Kuralları ve Gümrük idaresinde İşbirliği

Menşe kuralları ve idari işbirliği yöntemleri Protokol 3 te yeralmaktadır.

 

Taraflar ticarete getirilen formaliteleri mümkün olduğu ölçüde azaltmak gerekliliğini ve bu hükümlerin uygulanmasından doğacak her türlü güçlüğe karşılıklı olarak tatmin edici çözümler bulunması ihtiyacını dikkate alarak, 2,4,5,6 ve7 nci Maddelerin ve Protokol 3 ün hükümlerinin etkin ve ahenkli bir şekilde uygulanmasını sağlamak için, idari işbirliğini ilgilendiren düzenlemeler dahil olmak üzere uygun önlemleri alacaklardır.

 

MADDE 23

Genel İstisnalar

Bu Anlaşma, ithalat, ihracat ya da transit halindeki mallar üzerindeki yasak ya da kısıtlamalara, kamu ahlakı, kamu düzeni ya da kamu güvenliği, insan, hayvan ya da bitki hayatı yada sağlığı, sanatsal, tarihi ya da arkeolojik değere sahip milli hazinelerin korunması ya da sınai ve ticari mülkiyetin korunması ya da altın ve gümüşe ilişkin kurallar nedeniyle uygulanmasına halel getirmeyecektir. Ancak, bu çeşit yasak ya da kısıtlamalar, Taraflar arasındaki ticarette keyfi ayırım yapılması ya da gizli kısıtlamalar için bir araç teşkil etmeyecek şekilde uygulanacaktır.

MADDE 24

Ödemeler

Taraflar, malların dolaşımına ilişkin ödemelerde, ödemeler dengesinin cari işlemler bölümüne ilişkin her türlü muamelenin konvertıbıl dövizler üzerinden serbestçe yapılmasına izin verilmesini taahhüt ederler.

MADDE 25

 

İşletmeler, Devlet Yardımlarına İlişkin Rekabet Kuralları

 

Aşağıdaki hususlar Türkiye ile Litvanya arasındaki ticareti etkilediği ölçüde, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde işlemesi ile bağdaşmaz sayılır:

 

Rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını amaçlayan veya etki itibariyle bu sonucu doğuran tüm işletmelerarası anlaşmalar, işletme birlikleri tarafından alınan kararlar ve ortak uygulamalar;

 

Bir veya birden fazla işletme tarafından Türkiye veya Litvanya topraklarının tümünde veya bunun önemli bir bölümünde sahip oldukları hakim durumun kötüye kullanılması;

 

Belirli işletmeleri veya malların üretimini kayırarak rekabeti bozan veya bozma tehlikesi doğuran her devlet yardımı.

 

Her bir Taraf, verilen yardımların toplam miktarı ve dağıtımı hakkında diğer tarafa yıllık rapor sunarak ve talep edildiği taktirde yardım planları hakkında bilgi vererek devlet yardımları alanında şeffaflığı sağlayacaktır. Bir Tarafın talebi üzerine, diğer Taraf, devlet yardımlarıyla ilgili özel durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır.

 

Türkiye veya Litvanya özel bir uygulamanın bu maddenin 1 inci Paragraf kuralları ile bağdaşmaz olduğunu düşünürse ve,

 

Bu uygulamanın, Mutabakat Zaptının 4 ncü Paragrafında atıfta bulunulan uygulama kuralları ile yeterince ilişkilendirilmemiş olması; veya,

 

Böyle kuralların bulunmaması ve bu tür uygulamaların diğer tarafın çıkarlarına önemli zarar vermesi veya zarar tehtidinde bulunması veya hizmet sektörünü de içeren yerel endüstriye maddi hasar vermesi durumunda, sözkonusu Taraf, Ortak Komite’de konu hakkında danışmalarda bulunduktan sonra veya danışma talebinin Ortak Komite’ye intikal ettirilmesinin üzerinden otuz çalışma günü geçtikten sonra uygun tedbirleri alabilir.

 

1 inci Paragrafın (c) bendine aykırı uygulamalar sözkonusu olduğunda, yukarıda sözü edilen tedbirler, ancak DTÖ/GATT 1994 hükümlerinin bu tedbirlere uygulanabilir olduğu durumlarda ve yalnızca DTÖ/GATT 1994 ile veya DTÖ/GATT 1994’ün gözetimiyle oluşturulmuş veya Taraflar arasında geçerli olan başka bir mekanizma tarafından belirlenen usul ve koşullar çerçevesinde uygulamaya konulabilecektir.

 

Taraflar, Mutabakat Zaptının 4 üncü Paragrafındaki hükümlere halel gelmeksizin, profesyonellik ve iş gizliliğinin gerektirdiği sınırlamaları gözönünde bulundurarak bilgi değişiminde bulunacaklardır.

 

MADDE 26

Ödemeler Dengesi Güçlükleri

Taraflardan biri, önemli bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında bulunduğu takdirde, DTÖ/GATT 1994 çerçevesinde konulan şartlara veya Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının VIII inci Maddesine uygun olarak, sınırlı bir süre için, ödemeler dengesi açığını kapamak üzere gerekenin ötesinde olmamak koşuluyla, kısıtlayıcı tedbirler alabilirler. Taraflardan biri, mevcut durum hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve tebdirlerin kaldırılmasına yönelik takvimi diğer tarafa sunacaktır.

MADDE 27

Fikri, Sinai ve Ticari Mülkiyet

Taraflar, fikri mülkiyet haklarının tatbik edilmesine ilişkin önlemler de dahil olmak üzere, bu hakların, ayırım gözetilmeksizin, uygun ve etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır. Söz konusu haklar için sağlanan koruma, en geç 1 Ocak 2001 tarihine kadar, Ek VI da sayılan çok taraflı anlaşmalar ile belirlenen spesifik standardlar düzeyine kademeli olarak ulaşılacak şekilde iyileştirilecektir.

 

İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından, “fikri mülkiyetin korunması” telif hakları, komşu hakları, ticari markalar, coğrafi işaretler, sınai tasarımlar, patentler ve entegre devre topoğrafyalarının yanı sıra açıklanmamış bilgileri (know-how) de içermektedir.

 

İşbu Anlaşmanın Tarafları, TRIPS Anlaşmasına uygun olarak, bu Anlaşmanın gerektirdiğinden daha ileri düzeyde başka anlaşmalar da yapabilirler.

 

Taraflar, fikri mülkiyet hakları konusunda işbirliği yapacaklardır. Taraflar, bir tarafın talebi üzerine, bu konularda ve özellikle fikri mülkiyetin uyumlaştırılması, idaresi ve uygulanmasına yönelik mevcut ya da gelecek uluslararası konvansiyonlara ilişkin faaliyetleri ve Dünya Ticaret Örgütü, WIPO gibi uluslararası örgütlerin yanı sıra fikri mülkiyeti ilgilendiren konularda üçüncü ülkeler ile ilişkilerine ilişkin faaliyetleri ile bağlantılı olarak uzman düzeyinde danışmalarda bulunacaklardır.

 

MADDE 28

Kamu Alımları

Taraflar, karşılıklılık ve ayırım gözetmeme ilkelerine dayalı olarak, kamu alım piyasalarının etkin bir şekilde liberalizasyonunu arzulanan bir amaç olarak mütalaa ederler.

 

Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, ihalelere katılma konusunda, birbirlerinin şirketlerine, diğer ülke şirketlerine tanınandan daha az ayrıcalıklı muamelede bulunmayacaklardır.

 

Ortak Komite, 30 ve 31 inci Maddeler hükümleri uyarınca, bu Maddenin 1 ve 2 nci Paragraflarının uygulanması için pratik usulleri düzenli olarak inceleyecektir. Ortak Komite, DTÖ/GATT 1994 içerisinde üzerinde mutabakata varılan çözümleri gözönünde bulundurarak, mümkün olan en kısa sürede gerekli kapsam, takvim ve kuralları belirleyecektir.

 

MADDE 29

Ortak Komite’nin Kurulması

Her iki tarafın da temsil edileceği bir Ortak Komite kurulmuştur. Ortak Komite işbu Anlaşmanın idaresinden sorumlu olacak ve Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanmasını sağlayacaktır.

 

Taraflar, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanması amacıyla, Ortak Komite içinde bilgi değişiminde bulunacaklar ve herhangi bir Tarafın talebi üzerine danışmalar yapılacaktır. Ortak Komite, Taraflar arasındaki ticaretteki engellerin daha da ileri derecede ortadan kaldırılması olanağını düzenli olarak inceleyecektir.

 

Ortak Komite, 30 uncu Madddenin 3 üncü Paragrafı uyarınca, işbu Anlaşmada öngörülen hallerde kararlar alacaktır. Ortak Komite, diğer konularda tavsiyelerde bulunabilir.

MADDE 30

Ortak Komite’nin Usulleri

Ortak Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması için, gerekli olduğu her zaman ve Taraflardan birisinin talebi üzerine yılda en az bir defa uygun seviyede toplanacaktır. Tarafların her biri, bir toplantı yapılmasını talep edebilir.

 

Ortak Komite müşterek mutabakat ile karar verecektir.

 

Bir Tarafın Ortak Komite’deki temsilcisi, bir kararı anayasal gereklerin tamamlanmasına bağlı olarak kabul ettiği takdirde, bu kararda daha geç bir tarih belirtilmemiş ise, bu çekincenin kaldırıldığının bildirildiği tarihte karar yürürlüğe girecektir.

 

Ortak Komite, çalışmalarına ilişkin usul kurallarını kabul edecek ve bu kurallar, diğer kuralların yanı sıra, toplantı çağrılarının yapılması, Başkanın tayini ve görev süresine dair hükümler de içerecektir.

 

Ortak Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komiteler ve çalışma grupları kurulmasına karar verebilir.

MADDE 31

Güvenlik İstisnaları

İşbu Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Taraflardan birinin aşağıdaki amaçlarla gerekli görülen her türlü önlemi almasını engellemez:

Temel güvenlik çıkarlarına aykırı olarak bilgi açıklanmasının önlenmesi;

 

Temel güvenlik çıkarlarının korunması ya da uluslararası yükümlülükler ya da ulusal politikaların yerine getirilmesi için:

 

Silah, mühimmat veya savaş malzemelerinin ticareti ya da askeri bir kuruluşa yönelik doğrudan veya dolaylı diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili olarak; ya da

 

Biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının engellenmesi ile ilgili olarak; ya da

 

Savaş zamanı ya da savaş tehdidinin oluştuğu diğer uluslararası gerilim zamanlarında.

 

MADDE 32

Yükümlülüklerin yerine getirilmesi

Taraflar, işbu Anlaşmanın amaçlarına ulaşılması ve bu Anlaşmadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli tüm tedbirleri alırlar.

 

Taraflardan biri, diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, 21 inci Madde ile belirtilen şartlar ve usuller uyarınca uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 33

Geliştirici Hüküm

Taraflardan biri işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, bu Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin, Anlaşmaya Taraf Devletlerin ekonomilerinin çıkarları bakımından yararlı olacağı görüşünü taşıdığı takdirde, diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Taraflar, Ortak Komiteye, bu talebi incelemesi ve yerinde görmesi halinde kendilerine tavsiyelerde bulunması talimatını verebilirler.

 

1 inci Paragrafta atıfta bulunulan usul sonucu mutabakata varılan Anlaşmalar, Tarafların iç hukuk usullerine uygun olarak onaylanacak ya da kabul edilecektir.

 

MADDE 34

Tadilat

29 uncu Maddenin 3 üncü Paragrafında atıfta bulunulanlar dışında kalan ve Ortak Komite tarafından onaylanan Anlaşma tadilatı, kabul için Taraflara sunulacak ve kabul edildiği taktirde yürürlüğe girecektir.

MADDE 35

Protokoller Ve Ekler

İşbu Anlaşmanın 1, 2 ve 3 üncü Protokolleri, I ila VI sayılı Ekleri, işbu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur. Ortak Komite, Protokolleri ve Ekleri tadil etmeyi kararlaştırabilir.

MADDE 36

Sona Erme

 

Taraflar, işbu Anlaşmanın feshini diğer tarafa yazılı olarak ihbar edebilir. İşbu Anlaşma ihbar tarihinden altı ay sonra yürürlükten kalkar.

MADDE 37

Yürürlüğe Giriş

İşbu Anlaşma, Tarafların Anlaşmanın onaylanması için gerekli işlemlerin tamamlandığını diplomatik yollardan birbirlerine bildirmelerini izleyen ikinci ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir.

BUNUN KANITI OLARAK aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler bu Anlaşmayı imzalamışlardır.

İşbu Anlaşma, Vilnius’ta, 2 Haziran 1997 tarihinde Türkçe, Litvanyaca ve İngilizce dillerinde ikişer kopya olarak yapılmıştır. Farklılık halinde İngilizce metin esastır.

Türkiye Menşeli Tarım Ürünleri Litvanya'ya İthalatında Aşağıdaki Tavizlere Tabi Olacaktır.